Mazurski Park Krajobrazowy został utworzony w grudniu 1977 r. w celu zachowania wartości przyrodniczych, kulturowych i historycznych tego obszaru dla potrzeb nauki, dydaktyki i turystyki. Park położony jest na terenie województwa warmińsko-mazurskiego i obejmuje swoimi granicami części gmin: Piecki, Mrągowo, Świętajno, Ruciane-Nida, Mikołajki, Orzysz i Pisz, zajmując pogranicze trzech powiatów: mrągowskiego, piskiego i szczycieńskiego. Powierzchnia Mazurskiego Parku Krajobrazowego wynosi 53 655 ha, a jego strefy ochronnej około 19 000 ha. Jest to jeden z największych parków krajobrazowych w Polsce. W granicach Parku znajduje się 26 814 ha powiatu mrągowskiego (gmina Piecki – 15 326 ha, gmina Mikołajki – 10 740 ha, gmina Mrągowo – 748 ha), 25 486 ha powiatu piskiego (gmina Ruciane Nida - 14 706 ha, gmina Pisz – 9 270 ha, gmina Orzysz – 1 510 ha), natomiast w powiecie szczycieńskim do Parku należy 1 355 ha gruntów z terenu gminy Świętajno. Powierzchnia lasów na terenie Parku wynosi 28 440 ha, rzeki i jeziora zajmują 15 715 ha. Pozostałe tereny to użytki rolne i tereny zabudowane. W Parku znajduje się 55 jednostek osadniczych, zamieszkanych przez około 11 tys. mieszkańców. Siedziba Parku mieści się w zabytkowym drewnianym budynku w centrum wsi Krutyń.

Na wody powierzchniowe Parku składają się liczne jeziora, w tym największe w Polsce jezioro Śniardwy, rzeka Krutynia, w której dorzeczu występuje około 20 śródleśnych jezior dystroficznych oraz liczne strumienie o czystej wodzie, takie jak Pierwos i Blankowa Struga.

Fauna Mazurskiego Parku Krajobrazowego reprezentowana jest przez licznie występujące na tym terenie ssaki, np. jelenie, łosie, jenoty i borsuki oraz ptaki, w tym gatunki rzadkie i chronione, jak: bielik, rybołów, orlik krzykliwy, kania czarna i ruda, bocian czarny i inne. Różnorodność ekosystemów wodnych wpływa także na bogactwo gatunkowe ptaków wodno-błotnych, ryb i płazów. Płazy reprezentowane są przez traszki, ropuchy, żaby, kumaka nizinnego oraz rzekotkę drzewną. Z gadów, oprócz jaszczurek oraz padalca, spotyka się żmiję zygzakowatą, sporadycznie węża gniewosza, a w północnej części Parku żółwia błotnego. Ze zwierząt bezkręgowych na szczególną uwagę zasługują motyle: paź królowej, rusałka żałobnik, rusałka admirał, mieniak tęczowiec i efektowne chrząszcze: chroniony kozioróg dębosz i wałkarz lipczyk oraz stwierdzone tu wielkie rzadkości – jelonek rogacz, pachnica dębowa i nadobnica alpejska.

Bogata i stosunkowo dobrze poznana jest flora roślin naczyniowych Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Na jego terenie znajdują się m.in. 2 stanowiska cisa, największe stanowisko reliktu glacjalnego chamedafne północnej oraz jedyne znane na Pojezierzu Mazurskim stanowisko rzadkiego mchu wodnego Fontinalis dalecarlica. Kamienie na dnie rzeki Krutyni porasta krasnorost Hildenbrandtia rivularis, natomiast na torfowiskach rośnie owadożerna rosiczka okrągłolistna.

Najcenniejsze fragmenty Parku objęto ochroną w formie 11 rezerwatów przyrody oraz 24 użytków ekologicznych znajdujących się na terenie Parku i jego najbliższym sąsiedztwie. Na jego terenie znajduje się 110 uznanych pomników przyrody.

Mazurski Park Krajobrazowy wyróżnia się szczególnymi walorami krajobrazowymi i historyczno-kulturowymi. W młodoglacjalny krajobraz Parku, zdominowany przez wody powierzchniowe i lasy, wpisują się wsie wyróżniające się oryginalną architekturą i malowniczym położeniem, takie jak Krutyń, Lipowo, Wojnowo, Bobrówko oraz Zgon.